Урок теми: Иван Яковлевич Яковлев чaваш халaхeн аслa вeрентекенe



Скачать 75.89 Kb.
Дата19.10.2014
Размер75.89 Kb.
ТипУрок
Урок ертсе пырасси
Урок теми: Иван Яковлевич Яковлев – чaваш халaхeн аслa вeрентекенe

Цель урока: Иван Яковлевич Яковлевпа паллаштарасси, чaваш халaхeн учителeсене сум тума вeрентесси.

Урокра кирлe япаласем:

  1. Компьютер;

  2. Мультимедийный проектор;

  3. Слайт презентацийeсем «XX eмeрти чaваш литератури», «Иван Яковлевич Яковлев – чaваш халaхeн аслa вeрентекенe», ачасен проектaн презентации;

  4. Учитель cинчен cырнa чaваш поэтeсен сaвaсем;

  5. Компьютерпа тунa тест «И.Я. Яковлев cинчен материалсем».

  6. Ачасен аллипе тунa учительсем валли кученecсем (акaшсем).


Урок йeрки:


  1. Ачасене урок темипе паллаштарни:

Учитель: Паян эпир сирeнпе ачасем Иван Яковлевич Яковлев – чaвашсене cутта кaларас енeпе ecлесе чапа тухнa cынaн пурнaceпе пеллашaпaр. Тата хамaр шкулта ecлекен учителсем cинчен аса илeпeр.


  1. Килти ecе тeрeслесси:

Учитель: Урок пуcламaшeнче эпир сирeнпе иртнe урокра мeн вeренине аса илер. Иртнe темa пирeн ««XX eмeрти чaваш литератури чапа тивecлe cыравcaсем» cинченчe. Ачасем, кам аса илет вeсене? Вeсем cинчен, вeсен eceсене кeскен кам аса илет?

Ачасен хуралласси:
1- мeш ача: Константин Васильевич Иванов - eмeр вилeмсeр халапсемпе поэма cыракан. Вaл cуралнa 1890 cулта.
Константин Васильевич х
aйeн кeске eмeрeнче (25 cул cес пурaннa) cакaн пек япаласем cырнa:

«Нарспи», «Тaлaх арaм» «Тимeр тылa», «Икe хeр». Тата вaл вырaс писателeсем cырнисене куcарнa. «Нарспи» поэма сыпaкe:

«Пуш уйaхeн вeceнче

Хeвел пaхрe aшaтса,

Силпи чaваш ялeнче

Юр ирeлчe васкаса.


Тусем, сaртсем хуп – хура

Юрe кайса пeтнeрен,

Тухать курaк caп – caра

Хeвел хытa хeртнeрен…


2- мeш ача: Cеcпeл Мишши (Михаил Кузьмич Кузьмин) 1899 -мeш cулта cуралнa. Вилнe 1922 – мeш cулта. Cеcпeл cынна юратни , темeнле йывaрлaхра та чи малтанах хaйшeн мар, cыншaн тaрaшни унaн юлташeсене, aна пeлекенсене тyрех тыткaнланa. Cеcпeл Мишши пурнacра та, литературaра та хaйне шеллемесeр кeрешнe. Кашни сaвви – чуна уcса каланa сaмах.

Эй, ваттисем!, Иртнe eмeрeре

Асплa чaтса иртернисем!

Мeн авалтан чaваш чeлхи

Асап чaтни аса килет – и сире?

Сире аса килет – и авалхи?

Шухaшлaр – ха! Астaвaр ваттисем!

Чaваш cынни авал чухне

Пуcне чиксе шaппaн cyренe,

Тункатаран та шикленнe…

Чaваш чeлхи асап айне

Путарaннaччe ун чухне…

Эй ваттисем!

Эй, ват cынсем!

Авал чaваш асаплa пулнине

Cамрaксене каласа парaр:

Тaван ceршывaн капaр чeлхине

Ялан савма хушса хaварaр.

Эй ваттисем! Пeтeм чeререн

Сире пиллетпeр ыр пилпе:

Эсир асапсене парaнманнипе

Чaваш чeлхи чeрeлчe вилeмрен.


3- мeш ача: Митта Ваcлейe пултаруллaхe халaх пуянлaхe. Вaл яш eмeре упрама, cамрaк вaхaта сая ярасран сыхланма, aслa, хaюллa, маттур пулма вeрентет. «Кам Митта кeнекине алла илет, вaл cул cур eмeр теcce. Анчах пирeн поэт cур eмeр пурaнайман, cуралнa 1908 – мeш cулта, вилнe 1957 – мeш cулта. Митта Ваcлейeн сaвви:

«Ceршывaм, Ceршывaм, мeн кирлe сана?

Мeскер эс ыйтатaн? Мeскер aмсанан?

Пуянлaх, хаваслaх е eмeрлeх ят,

Е иксeлми паттaр, асамлa хaват?

Кала эс, ceршывaм, кала эс пире:

Туятaн – и эсe: cак пирeн чeре –

Пeр саншaн тапать вaл, пeр саншaн хeрет.


3- мeш ача: Петeр Хусанкай чaваш позийeн caлтaрe. Унaн caлтaрe чaваш позийeн тyпине cирeммeш cулсенче тухнa, вара cур eмeр тaршшe cап – cуттaн cуннa, ыттисене хaй тавра пухса тaнa. Петeр Хусанкай пултарулaхe анлa, пысaк. Лирик, историк, этнограф, критик, чeлхеceпублицист, тaлмач – вaл сaмах искусствин пур жанрeпе те cырнa. Петeр Хусанкай ca сaвa «Ман caлтaр»:

«Ман чатaрaн шaтaкeнчен

Пaхать пeр caлтaр каcсерен.

Шанас килет: ман caлтaр вaл,

Манран инcе ан юлтaр вaл.

Палаткaра е окопра

Манпа вaл пултaрчч вара.

Разведкaна е хурала

Манпа вaл тухтaр каcпала.

Эп аманса eкес пулсан

Мана вaл пaхтaрчe куcран.

Тaраймаслах хурсан пуcа

Cав caлтaр хуптaр ман куcа.

Куcа вaл хуптaр та манне

Каллех хaпартaр тyпене.

Пeрне – пeри тек туламан



Cынсемшeн ялкaштaр ялан!

Похожие:

Урок теми: Иван Яковлевич Яковлев чaваш халaхeн аслa вeрентекенe iconСтатьи и очерки Виталия Золотова «Чăваш халăхĕн малашлăхĕшĕн»
«В его картинах мы видим доброту» (О худ. А. Рыбкине) // Чăваш Ен. – 1998. – 41 №
Урок теми: Иван Яковлевич Яковлев чaваш халaхeн аслa вeрентекенe iconАслă патриарх кун-çулĕн йĕрĕпе (литературăпа музыка композицийĕ) Кÿртĕм пай. (
Аслă просветитель-педагог, ăсчах, чăваш литературин классикĕ, Атăл тăрăхĕнче, чăвашсем хушшинче наци ирĕклĕхĕшĕн кĕрешес ĕçе пуçарса...
Урок теми: Иван Яковлевич Яковлев чaваш халaхeн аслa вeрентекенe iconП. В. Федотов 2012 çулхи акан 15-мĕшĕ Аслă Мамири пĕтĕмĕшле пĕлÿ паракан тĕп шкулта чăваш чĕлхипе литература
Аслă Мамири пĕтĕмĕшле пĕлÿ паракан тĕп шкулта чăваш чĕлхипе литература, тăван ен культури эрни ирттермелли план
Урок теми: Иван Яковлевич Яковлев чaваш халaхeн аслa вeрентекенe iconЧăваш чĕлхин историйĕ çырулăх куçĕпе
Енчен те чăвашăн çырулăхĕ пирĕн эрăчченех пулнă пулсан паян чăваш халăхĕн авалăхĕ пирки тавлашмалли питех те сахал юлатчĕ. Çавăнпа...
Урок теми: Иван Яковлевич Яковлев чaваш халaхeн аслa вeрентекенe iconУрок Урок теми Кунĕ «Алран кайми аки сухи». «Уй варинче». «Хурãн çулçи»
Килти вулав урокĕ. Ю. Силем «Пылпа çãкãр», М. Васлейĕ «Чãнах и», У. Якаве «Чãваш чуне»
Урок теми: Иван Яковлевич Яковлев чaваш халaхeн аслa вeрентекенe iconУрок форми : Ĕçлĕ вăйă. Урок тĕллевĕ: 1 глаголсем çинчен вĕреннине аса илсе çирĕплетесси
Вĕрентÿ тата кăтарту хатĕрĕсем: И. Я. Яковлев çинчен çырнă кĕнекесен выставки; Нăрваш Шăхалĕн паллă çыннисем; хаçат кăлармалли хатĕрсем;...
Урок теми: Иван Яковлевич Яковлев чaваш халaхeн аслa вeрентекенe iconЯков Наумович Наумов, Андрей Яковлевич Яковлев Двуликий Янус
«Я. Наумов, А. Яковлев. Двуликий Янус/ Рис. Л. Рубинштейна»: Издательство «Детская литература»; Москва; 1967
Урок теми: Иван Яковлевич Яковлев чaваш халaхeн аслa вeрентекенe iconРеспубликанская конференция-фестиваль творчества обучающихся «excelsior 2007»
И. Н. Ульяновпа И. Я. Яковлев (Иван Яковлевич Эл\ке 20 хут килни палл=!) пир\н т=р=хра хал=ха в\рентес шутпа епле т=р=шнине кам п\лмест...
Урок теми: Иван Яковлевич Яковлев чaваш халaхeн аслa вeрентекенe iconАвалтан сыхланса юлнă Туйраллă ялĕнчи чăвашсен Сурхури йăла-йĕрки
Тутарстан, Павлă районĕ, Туйраллă шкулĕнче чăваш чĕлхипе литература вĕрентекенĕ, хисеплĕ таврапĕлÿçĕ Галина Владимировна Демидова...
Урок теми: Иван Яковлевич Яковлев чaваш халaхeн аслa вeрентекенe iconУрок теми: Синтаксис. Пунктуаци. Эл‡к сали, 2005®ул. Урок теми: Синтаксис. Пунктуаци
Урок т‡ллев‡сем: 1 в‡ренекенсен синтаксис тата пунктуаци хµнµхµв‡сене ®ир‡плетесси
Разместите кнопку на своём сайте:
ru.convdocs.org


База данных защищена авторским правом ©ru.convdocs.org 2016
обратиться к администрации
ru.convdocs.org